Pisaliśmy już o tym, jak przydatny jest korzeń kudzu na rzucenie palenia. Teraz zajmiemy się inną rośliną, powszechną w naszym klimacie.

 

Złotokap zwyczajny – co to za roślina?

Złotokap zwyczajny, to roślina ozdobna  z rodziny motylkowatych  występująca również w naszym kraju. To roślina pośrednia między wysokim krzewem, a drzewem. Osiąga wysokość do 7 metrów, a szerokość korony gałęzi ma średnicę do 4 metrów. Swoją nazwę zawdzięcza zwisającym gronem kwiatów, o złocistożółtej barwie. Grona te mają długość do 50 cm. Pojawiają się w kwietniu i przepięknie kwitną do połowy czerwca. Z pewnością dlatego roślina ta jest tak chętnie hodowana w parkach i ogrodach. Jednak mimo tak pięknego wyglądu jest to roślina w całości silnie trująca, najsilniej trująca roślina w Polsce. Poza kwiatami rosnącymi w gronach, roślina ta wyróżnia się trójlistkowymi liśćmi podobnymi do kończyny.

 

Owoce złotokapu przypominają strąki, a nasiona zielony groch.

 

Złotokap nie wymaga żyznej gleby. Najlepiej by była to ziemia zasadowa, lekko wilgotna, a stanowisko słoneczne. Największe okazy rosną w glebie o dużej zawartości wapnia. Zaleca się by korony złotokapu były na podporach. Możemy w ten sposób uformować zadaszenia, czy kwieciste pergole, chroniące przed słońcem. Złotokap świetnie znosi zimę, ale lepiej służy mu w klimat łagodniejszym niż nasz. Nie lubi zbytniego obcinania gałęzi, dlatego trudno nad nim zapanować w ten sposób. Łatwiej robić to poprzez podwieszanie gałęzi na podporach.

 

Gdzie można zobaczyć złotokap zwyczajny?

W Polsce złotokap występuje w formie wolno rosnącej w lasach w zachodniej części kraju. Sporo stanowisk tej rośliny znajdziemy w Wielkopolskim i Bolimowskim Parku Narodowym. W parkach i ogrodach możemy go spotkać na terenie całego kraju.

 

 

Cytyzyna – substancja występująca w zlotokapie

Oprócz niewątpliwych walorów ozdobnych złotokap swoją sławę zawdzięcza alkaloidowi, silnej truciźnie, który znajduje się w każdej części rośliny. Trucizną tą to cytyzyna. Co ciekawe cytyzyna zawarta w złotokapie nie na wszystkie wszystkie organizmy działa tak samo. Szczególnie wrażliwe na zatrucia są konie (dawka śmiertelna to 0,5 g na 1 kg masy zwierzęcia), odporne są natomiast owce, kozy i zające. Jeżeli chodzi o ludzi, to najbardziej zagrożone są dzieci.  Zjedzenie niewielkiej ilości złotokapu powinno jedynie spowodować silne wymioty, co skutecznie zapobiega zatruciu. Natomiast dzieci mogą się zatruć, gdy spożyją 2-10 nasion złotokapu. Odnotowano też przy przypadki zbiorowego zatrucia ludzi. Podejrzewa się, że źródłem zatrucia mógł być miód zbierany przez pszczoły z kwiatów złotokapu.

 

W Niemczech podczas I i II Wojny Światowej kwiatostan i suszone liście złotokapu służyły do produkcji papierosów. Z opinii palaczy wynikało, że susz z tej rośliny z powodzeniem zastępował susz tytoniowy.

 

Zastosowanie cytyzyny w branży medycznej

Takie właściwości, a szczególnie zastosowanie suszu ze złotokapu w papierosach spowodowało, że rośliną już dawno interesowała producentów substancji medycznych. Badania nad cytyzyną wykazały, że środek ten działa pobudzająco na układ nerwowy, zwłaszcza na ośrodek oddechowy i   naczynioruchowy. Zwiększa wydzielanie adrenaliny z nadnerczy i powoduje podwyższenie ciśnienia krwi. W większych dawkach doprowadza do objawów zatrucia, ślinotoku, drgawek i zaburzenia oddychania. Powoduje też podrażnienia układu pokarmowego, pieczenie w gardle i jamie ustnej, w końcu wymioty.

 

Cytyzyna – skuteczny środek na rzucenie palenia

Początkowo złotokapem próbowano leczyć choroby nerwowe, migrenę, czy bóle przewlekłe. Jednak wojenne doświadczenia z Niemiec, gdzie susz ze złotokapu służył jako tytoń, podsunął pomysł na zastosowanie cytyzyny jako środka leczniczego dla osób, które chcą pobyć się nałogu palenia tytoniu. Pierwsze badania naukowe dotyczące takiego zastosowania cytyzyny zostały opublikowane w 1967 roku. Dziesięć lat później na tyle wzrosła świadomość społeczna, że osoby uzależnione od nikotyny zaczęły walczyć o rzucenie palenia. Z pomocą przyszła cytyzyna której niewielka dawka pozwala skutecznie zapomnieć o głodzie nikotynowym. Obecnie przy produkcji leków stosuje się głównie cytyzynę syntetyczną. Pierwszą syntezę chemiczną związku cytyzyny opracowano już w 1955 roku. Najbardziej znanymi lekami na bazie cytyzyny są Tabex i Desmoxan.

 

 

Tabex i Desmoxan – leki oparte na cytyzynie

Najczęściej na rzucanie palenia lekarze zalecają wprowadzenie leków (Tabex, Desmoxan) już w końcowej fazie palenia. Najlepiej na 5 dni przed ich całkowitym odstawieniem. W zależności od dnia stosowania leku przyjmujemy od 2 do 5 tabletek dziennie. Terapia trwa około 8 tygodni. Jeżeli w tym okresie nie uda się zerwać z nałogiem przerywamy stosowanie leku na 3-5 miesięcy. Leki oparte na cytyzynie (Tabex, Desmoxan) zmniejszają potrzebę sięgania po papierosy od strony zaspokajania głodu nikotynowego. Cytyzyna wchłania się do organizmu poprzez układ pokarmowy. Następuje to już po 1 godzinie od połknięcia tabletki. Nikotyna potrzebuje na to 8-10 godzin. Dlatego łatwo jest nam szybko zaspokoić głód nikotynowy skutecznym substytutem w postaci cytyzyny.

 

Niestety sam odruch i przyzwyczajenie musi zwalczyć sam palacz. Wiele osób w tym okresie znacznie przybywa na wadze. Zamiast po papieros sięgają po przekąski. Na takie stany polecam dużo surowej marchwi. Sprawdza się tak samo przy rzucaniu palenia, jak i przy odchudzaniu. Zamiast sięgać po papierosa, czy przekąskę sięgamy po marchewkę.

 

Szczegółowe dawkowanie leków jest uzależnione od tego ile czasu trwa terapia. Należy przed zastosowaniem leku skonsultować się z lekarzem. Nie wszyscy mogą stosować leki zawierające cytyzynę. Kobiety w ciąży, mamy karmiące, czy młodzi ludzie przed 18 rokiem życia nie mogą stosować tych leków. Są również przeciwwskazania do stosowania leków z cytyzyną u osób w niestabilnej dławicy piersiowej, jak również przy zaburzeniach funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, a zwłaszcza po zawale serca, czy udarze mózgu. Również choroba wrzodowa układu pokarmowego wyklucza możliwość stosowania tej terapii. Konsultacji specjalisty wymaga stosowanie cytyzyny u osób z nadczynnością tarczycy, czy cukrzycy typu 1.

 

Przeciwwskazaniem do stosowania leków zawierających cytyzynę są leki stosowane przy chorobach płuc, zwłaszcza gruźlicy. Zachodzi wówczas interakcja.

 

 

Przedawkowanie cytyzyny

Przedawkowanie cytyzyny wygląda podobnie jak zatrucie nikotyną.  Pojawiają się nudności, wymioty, bóle brzucha, a nawet zaburzenia rytmu pracy serca, zwężenie źrenic, nadmierna potliwość. W takich przypadkach stosuje się leki objawowe.

 

Pamiętajmy też, że preparatów z cytyzyną nie wolno stosować u osób niepalących i tak zwanych „okazjonalnych” palaczy.

 

Udostępnij:
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
Admin

Written by Admin

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.