Często słyszymy, że ktoś był w sanatorium, że jeździ tam co jakiś czas, że pobyt w sanatorium korzystnie wpłynął na jego zdrowie. Od innych chorych dowiadujemy się, że przy jakiejś chorobie przysługuje nam pobyt w sanatorium, czy szpitalu uzdrowiskowym. Skoro tak to może warto się tym zainteresować.

 

Co to jest sanatorium?

Sanatorium to ośrodek lecznictwa uzdrowiskowego łączący rekreację i rehabilitację w celu utrwalenia efektów leczenia, w tym poszpitalnego. Lokalizacja sanatorium w miejscowości uzdrowiskowej wykorzystuje klimat i warunki przyrodnicze otocznia, takie jak: występowanie wód mineralnych, termalnych, czy innych zasobów typu borowina, sole mineralne, ozon, radon, oraz inne czynniki biofizyczne. Wszystko co ma pozytywny wpływ na organizm człowieka i jego rehabilitację.

 

Po co jechać do sanatorium?

Pobytem w sanatorium zaczynamy się interesować, gdy dopada nas jakaś przewlekła choroba, lub czujemy, że przyszedł czas na odnowę biologiczną. W sanatorium możemy podleczyć się fizycznie i psychicznie. Zazwyczaj jest to po pięćdziesiątce. Średnia wieku kuracjuszy w sanatoriach wynosi 60 lat. Zabiegi lecznicze, masaże, kąpiele zdrowotne, czy inhalacje z pewnością pozytywnie wpływają na nasz organizm w przypadku niektórych schorzeń. Nie oznacza to jednak, że jest to ośrodek leczniczy. Osoby chore na niektóre schorzenia nie są przyjmowane do sanatoriów, a lekarze odradzają wpisywać je do wniosków o pobyt.

 

Sanatorium to również pobyt rekreacyjny. Organizowane są wycieczki krajoznawcze oraz zajęcia integracyjne i rozrywkowe. Można powiedzieć, że sanatorium to wczasy z poszerzoną ofertą różnego rodzaju animatorów. Tak przynajmniej traktuje sanatorium znaczna część kuracjuszy. Potocznie o sanatorium mówi się, że jeżdżą tam osoby o mentalności singla, aby poszaleć z dala od rodzin. Również w opiniach o pobycie w sanatorium dominują tematy wyżywienia, wyposażenia pokoi, imprez, wycieczek i atrakcyjnego towarzystwa. Mało kto wspomina o zabiegach. Często nawet nie miał czasu na nie chodzić.

 

 

W leczeniu jakich chorób wskazane jest sanatorium?

Leczenie uzdrowiskowe nie jest tanią formą ochrony zdrowia dla NFZ. Mimo to nawet wśród lekarzy panuje opinia, że jest to skuteczna forma leczenia wielu schorzeń. Powinno być adresowane do ludzi w wieku produkcyjnym, a nie tylko do samotnych emerytów w podeszłym wieku. Lekarz który daje nam skierowanie do sanatorium wie jaki powód wpisać by nie zostało odrzucone. Łatwiej jest napisać jakie są przeciwwskazania do pobytu w sanatorium.

 

Przeciwwskazaniem do pobytu w sanatorium są choroby zakaźne, ostre infekcje (np. ropne zapalenie migdałów, zatok, zębów, grzybice skóry), wirusowe zapalenie wątroby, choroby ze wskazaniami do operacji, ostra niewydolność krążenia i oddychania, niewydolność wątroby, skaza krwotoczna, choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe znaczne i głębokie, zniedołężnienie, duży stopień nietrzymania moczu i kału, uzależnienie od alkoholu i leków, padaczka z częstymi napadami, czynna choroba nowotworowa, ciąża i okres karmienia, choroba niedokrwienna serca i zaburzenia jego rytmu, nieuregulowane zaburzenia hormonalne.

 

Widać z powyższego, że osoby z chorobami pulmonologicznymi, czy serca nie mają szans na pobyt w sanatoriach. Tam trzeba być zdrowym.

 

Skoro osoby po sześćdziesiątce w większości populacji mają problemy z arytmią serca, migotaniem i niedokrwieniem to przecież nie mogłyby pojechać do sanatorium. Dlatego lekarze nie wpisują tych chorób na skierowaniu.

 

Jakie są kryteria wyboru sanatorium?

Mając na względzie chorobę lekarze proponują sanatoria w konkretnej lokalizacji. Wyjazdy do sanatorium nad morzem proponuje się pacjentom w chorobami układu oddechowego, alergią i astmą, niedoczynnością tarczycy, nadciśnieniem, reumatyzmem, osteoporozą, łuszczycą, żylakami. Sanatoria położone w górach są wskazane dla osób z astmą i alergią, reumatyzmem, niedokrwistością i anemią, nadczynnością tarczycy, atopowym zapaleniem skóry, niedociśnieniem, i szeroko pojęci rekonwalescenci. Sanatoria położone na nizinach, w lasach polecane są osobom chorym na schorzenia układu krążenia, schorzenia neurologiczne, infekcje dróg oddechowych, zwyrodnienia stawów, nadciśnienie, astmę i alergię(z wyłączeniem uczulenia na pyłki) meteopaci, osoby zestresowane i z depresją. Jak widać o niektórych z tych schorzeń lepiej nie pisać w skierowaniu do sanatorium.

 

Co ciekawe, wybór sanatorium, które nam przydzielą to czysta loteria. Przykładowo jednostka KRUS w Tomaszowie Mazowieckim wszystkich kuracjuszy bez względu na wskazówki od lekarza kieruje do jednego sanatorium w Kołobrzegu serwując im te same zabiegi w totalnym oderwaniu od jakiegokolwiek leczniczego sensu.

 

 

To dowodzi, że system ten działa w całkowitym oderwaniu od jakichkolwiek zasad leczenia, czerpiąc spore pieniądze z NFZ i naszych ubezpieczeń społecznych.

 

Na jakie zabiegi możemy liczyć w sanatorium?

Wydaje się, że jedynie zabiegi lecznicze i rehabilitacyjne czynią z domów wczasowych sanatoria. W ramach refundacji z NFZ przysługują nam w sanatorium trzy zabiegi lecznicze dziennie. O tym jakie to będą zabiegi decyduje lekarz w sanatorium. Dotyczy to również zabiegów płatnych. Lekarz w sanatorium powinien mieć specjalizację z balneologii. Balneologia to samodzielna dziedzina wiedzy medycznej wykorzystująca do leczenia, profilaktyki, rehabilitacji i częściowo diagnostyki naturalne surowce lecznicze takie jak wody mineralne, gazy lecznicze, peloidy i walory klimatyczne.

 

Zazwyczaj w sanatoriach dostępne są takie zabiegi jak:

 

  • Kąpiel czterokomorowa. Jest to zabieg podczas którego kończyny pacjenta są zanurzone w wodzie o temperaturze 35-40°C przy jednoczesnym dostarczaniu prądu stałego. Taki zabieg pomaga w przypadku nerwobóli, niedowładów, bólach kręgosłupa i zwyrodnienia stawów.

 

  • Kinezyterapia. Gimnastyka zwiększająca zakres ruchu stawów i ogólnie usprawniające układ ruchowy. Ćwiczenia ogólne i specjalne, które działają na określone grupy mięśni.

 

  • Biotron. Terapia światłem polaryzowanym, działającym miejscowo. Sprzyja gojeniu się ran, łagodzi ból, stymuluje procesy regeneracyjne. Harmonizuje przemianę materii i wzmacnia system obronny organizmu.

 

  • Magnetronix. To leczenie pulsacyjnym polem magnetycznym o małej częstotliwości. Działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Rozluźnia napięte mięśnie. Stosuje się w reumatycznych chorobach o charakterze zwyrodnieniowym, zapaleniu stawów, złamaniach kości, zwichnięciach.

 

  • Masaż podwodny. Bicze wodne rozluźniające mięśnie, zwiększające ukrwienie, relaksujące. Wskazane w stanach pourazowych, zespołach bólu kręgosłupa w dyskopatiach i wielu innych chorobach narządów ruchu.

 

  • Masaż klasyczny. Zwiększa sprężystość tkanek i mięśni uwalniając je z toksyn. Zabieg wskazany w chorobach mięśni i ścięgien. Masaż wpływa na pobudzenie przemiany materii, uśmierza ból i odpręża psychicznie.

 

  • Krioterapia. Leczenie zimnem poprzez przykładanie kompresu żelowego w kriokomorze w temperaturze nawet -160° C. Miejscowe obniżenie temperatury tkanek dzięki któremu zmniejszają się i ustępują obrzęki, polepsza się motoryka stawów. Zabieg zalecany w chorobach narządu ruchu w tym reumatycznych. Można nim leczyć zespół bolesnego barku, zapalenia ścięgien, torebek stawowych i mięśni.

 

Zabiegi w sanatorium to także:

 

  • Kąpiel perełkowa. Rodzaj hydromasażu przy pomocy pęcherzyków powietrza. Zabieg odpręża. Poprawia ukrwienie skóry. Wskazany przy zaburzeniach krążenia, przewlekłych schorzeniach narządów ruchu, w osłabieniu i otyłości. Zwłaszcza w zespole metabolicznym (więcej o nim przeczytasz tutaj).

 

  • Okłady borowinowe. Okłady z naturalnej borowiny (torfu o właściwościach leczniczych). Pobudzają organizm do pracy. Ułatwiają pozbycie się toksyn. Wspomagają w walce z wirusami i infekcjami. Przynoszą ulgę w urazach stawów i mięśni. Działają rozgrzewająco i zmniejszają obrzęki.

 

  • Jacuzzi. Hydromasaż pomocny w leczeniu nadwagi i otyłości. Zalecany w zespole metabolicznym. Rozluźnia mięśnie, łagodzi bóle, pobudza krążenie i poprawia przemianę materii.

 

  • Laseroterapia. Miejscowe naświetlanie ciała laserem. Działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Ujędrnia komórki. Pobudza do wytwarzania przeciwciał i walki z chorobami.

 

  • Bicze szkockie. Natryski które obniżają ciśnienie tętnicze krwi. Wpływają na rozszerzenie naczyń krwionośnych. Są korzystne przy zwyrodnieniach stawów, zanikach mięśni i nerwicach.

 

  • Kąpiele siarczkowe. Kąpiel w wodzie siarczkowej zmniejsza niedobory siarki w organizmie co jest istotne przy chorobach gośćcowych. Powoduje wzrost ciśnienia tętniczego poprawia ukrwienie. Zabieg ten usprawnia motoryczność stawów.

 

  • Masaż podwodny. Leczy choroby barku, kręgosłupa i nóg. Masaż zmniejsza ciśnienie tętnicze krwi, rozszerza naczynia krwionośne i relaksuje.

 

  • Inhalacje solankowe. Inhalację wykonuje się z użyciem aparatu do inhalacji. Zabieg sprzyja w leczeniu dychawicy oskrzelowej, nieżycie oskrzeli, chorobach nosa, zatok, gardła, krtani, oskrzeli i płuc.

 

  • Magnetoterapia. Zabieg wykonywany przy użyciu urządzenia wytwarzającego pulsacyjne pole magnetyczne niewielkich częstotliwości. Dzięki temu komórki efektywniej wykorzystują tlen z krwiobiegu. Zabieg rozluźnia napięte mięśnie, odchudza i zapobiega stanom zapalnym.

 

  • Okłady parafinowe. Okłady usprawniają krążenie w naczyniach włosowatych. To przekłada się w zmniejszeniu obrzęków, a tkanka staje się bardziej elastyczna. Zabieg sprzyja szybszemu wchłanianiu się drobnych wylewów.

 

 

 

Sanatorium czyli seanse, galwanizacja, jonoforeza…

 

  • Seanse w grotach solnych. Poprawiają motorykę oddychania. Oddech staje się głębszy i wzrasta ogólna odporność organizmu.

 

  • Galwanizacja. Zabieg elektroleczniczy polegający na przepływie prądu stałego przez części ciała poddane leczeniu. Stosuje się go w przypadku leczenia nerwobóli, polineuropatii, w bólach zwyrodnieniowych kręgosłupa, zaburzeniach krążenia obwodowego.

 

  • Jonoforeza. Połączenie galwanizacji z wprowadzeniem leku przez skórę. W zależności od stosowanego leku można poprawić unerwienie, zmniejszenie bólu, zwiększenie uwapnienia kośćca lub działać przeciwzapalnie.

 

  • Drenaż limfatyczny. Masaż specjalistyczny wspomagający odpływ chłonki z kończyn. Wykonuje go masażysta lub specjalny rękaw z automatycznym cyklem pompowania. Zabieg ułatwia pozbycie się obrzęków i wpływa na lepsze krążenie.

 

  • Naświetlanie lampą kwarcową – Lampa Solux. Zabieg naświetlania lampą kwarcową to terapia ciepłem. W zabiegu tym komórki pochłaniają energię promieniowania. Skutkiem jest większy odpływ krwi tętniczej, wzrost przemiany materii i zmniejszenia napięcia mięśni. Naświetlanie lampą Solux jest wskazane w chorobach reumatycznych, zmianach zwyrodnieniowych stawów, stanach pourazowych, nerwobólach i bólach kręgosłupa.

 

  • Ozonoterapia. Jest to zabieg w formie dożylnych wlewów płynów ozonowanych lub poprzez przetaczanie własnej krwi pacjenta. Krew zostaje pobrana następnie ozonowana i ponownie dostarczona do organizmu. Zabieg ten jest wskazany w leczeniu chorób niedokrwiennych serca, mózgu, niedokrwieniu kończyn podczas miażdżycy lub cukrzycy. Stosuje się go również w okresie rekonwalescencji i po zabiegach związanych z udarem i zawałem serca.

 

  • Prądy TENS. To podskórna elektryczna stymulacja nerwów powodująca relaksację mięśni szkieletowych. Działą przeciwbólowo dzięki stymulacji wydzielanych endorfin. Tak zwanych hormonów szczęścia. Zabieg pomaga uśmierzać ból mięśni, póle pourazowe i nerwobóle. Pobudza do działania mięśnie szkieletowe.

 

  • Kąpiele radoczynne. Kąpiele w wodach radoczynnych wspomagają między innymi leczenie chorób skóry, układu krążenia, reumatyzmu i niepłodności.

 

Zabiegi trwają od kilku do kilkunastu minut. Dzięki temu nie traci się zbyt dużo czasu na ciekawsze zajęcia. W sumie trzy zabiegi nie powinny zająć więcej niż dwie godziny dziennie. Zresztą w sanatoriach nie powinni być chorzy tylko zdrowi kuracjusze.

Pewnie dlatego wyszczególnia się pojęcie szpital uzdrowiskowy.

Czym jest szpital uzdrowiskowy?

Szpital uzdrowiskowy jest nieco inną formą zakładu leczniczego. Sanatorium przypomina jedynie z uwagi na położenie w miejscowości uzdrowiskowej. Różnica z sanatorium jest zasadnicza. Przede wszystkim pobyt w szpitalu uzdrowiskowym jest całkowicie bezpłatny, a osoby pracujące na czas pobytu korzystają ze zwolnienia lekarskiego, nawet 28 dni w przypadku pobytu rehabilitacyjnego. Natomiast pobyt w sanatorium jest częściowo płatny i by z niego skorzystać trzeba brać urlop wypoczynkowy. W ramach leczenia w szpitalu uzdrowiskowym wykonywanych jest nie mniej niż 4 zabiegi fizykalne dziennie, przez 6 dni w tygodniu – razem nie mniej niż 96 zabiegów fizjoterapeutycznych podczas całego turnusu. Świadczenia rehabilitacji uzdrowiskowej udzielane są w profilach: choroby ortopedyczno-urazowe, układu krążenia, choroby układu oddechowego.

 

Leczenie w szpitalu uzdrowiskowym, czy sanatorium przysługuje nam, gdy skieruje nas tam lekarz rodzinny (pierwszego kontaktu), prowadzący nasze leczenie lekarz specjalista lub lekarz wypisujący nas ze szpitala.

Lekarz wystawiając skierowanie musi wziąć pod uwagę przede wszystkim zasadność takiego leczenia. Uwzględnić stan naszego zdrowia. Musi też potwierdzić czy nie ma przeciwwskazań w pobycie w sanatorium, czy szpitalu uzdrowiskowym. Wniosek musi uwzględniać potrzebę skorzystania z pobytu w takiej placówce. Jakich warunków oczekuje pacjent. Jak wyglądało dotychczasowe leczenie pacjenta i jaka jest zalecana częstotliwość korzystania z leczenia uzdrowiskowego czy rehabilitacyjnego. Jest to istotne bo o ile w sanatorium nie możemy być częściej niż co 18 miesięcy to w przypadku szpitala uzdrowiskowego wymóg ten nie obowiązuje.

 

Wniosek i skierowanie o leczenie w sanatorium

Wniosek powinien sprecyzować jak wygląda samodzielność pacjenta w poruszaniu się. czy korzysta z wózka inwalidzkiego lub innych pomocy. Trzeba zwrócić uwagę czy wszystkie rubryki są wypełnione prawidłowo. Szczególnie dane osobowe w tym PESEL. Podstawą wystawienia skierowania jest też symbol klasyfikacji choroby, informacje o współistotnych schorzeniach i aktualnym stanie zdrowia. Skierowanie musi zawierać pieczątkę placówki medycznej wystawiającej skierowanie wraz z numerem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z NFZ. Musi też być pieczątka imienna lekarza wystawiającego skierowanie. Pamiętajmy, że nie każdy pobyt w szpitalu uprawnia nas automatycznie do leczenia uzdrowiskowego. Należy też dołączyć do wniosku aktualne zdjęcie rentgenowskie płuc, i to bez względu na rodzaj choroby predysponującej nas do leczenia sanatoryjnego. Kompletne i czytelnie wypełnione skierowanie wysyłamy w zamkniętej kopercie do oddziału wojewódzkiego NFZ z napisem „Skierowanie na leczenie do oddziału uzdrowiskowego” lub „Skierowanie na rehabilitację uzdrowiskową”. Wysyłamy je sami lub wysyła je nasz lekarz. Następnie takie skierowanie jest rejestrowane w ogólnopolskim Systemie Obsługi Lecznictwa Uzdrowiskowego i otrzymuje swój indywidualny numer, który wyznacza nam miejsce w kolejce.

 

W przypadku jakichkolwiek braków formalnych skierowanie jest odsyłane z powrotem w celu uzupełnienia do nas lub lekarza który wypełniał skierowanie. To dodatkowo wydłuża okres oczekiwania na decyzję.

 

Ocena skierowania przez lekarza specjalistę

Następnym etapem jest ocena naszego skierowania przez lekarza specjalistę i lekarza balneologa zatrudnionych przez NFZ. Oni dokonują oceny celowości podjęcia leczenia uzdrowiskowego przez wnioskodawcę. Również oni mogą wystąpić o uzupełnienie dokumentów medycznych. Zespół ten podejmuje decyzję o przyznaniu lub odmowie pobytu w placówce uzdrowiskowej. Odmowa jest sporządzana w formie pisemnej. W przypadku decyzji pozytywnej NFZ wyznacza nam rodzaj leczenia uzdrowiskowego lub rehabilitacji, tryb leczenia (ambulatoryjny lub stacjonarny), miejscowość uzdrowiskową, w której będziemy się leczyć, oraz termin i czas leczenia.

 

Ani my, ani lekarz który wnioskuje o skierowanie nas do placówki uzdrowiskowej nie mamy żadnego wpływu na miejsce gdzie będziemy się leczyć. Również nie mamy wpływu czy będziemy skierowani do sanatorium, szpitala uzdrowiskowego, czy jedynie dojeżdżać na leczenie ambulatoryjne. Skierowanie, które wpływa do NFZ celem potwierdzenia powinno być rozpatrzone w terminie trzydziestu dni od daty jego wpływu do oddziału. W tym czasie powinniśmy więc otrzymać informację, czy nasze skierowanie zostało rozpatrzone pozytywnie czy negatywnie. Termin ten może zostać przedłużony maksymalnie o czternaście dni w przypadku, kiedy skierowanie wymaga uzupełnienia lub dosłania wyników badań dodatkowych. Czas oczekiwania na sanatorium to mniej więcej rok.

 

NFZ uruchomił specjalną przeglądarkę skierowań do placówek lecznictwa uzdrowiskowego: skierowania.nfz.gov.pl

Leczenie sanatoryjne dla małżonków

Gdy wniosek o pobyt w placówce uzdrowiskowej składają małżonkowie, fundusz nie ma obowiązku zapewnienia im wspólnego wyjazdu do tego samego sanatorium w tym samym terminie. Pojadą oni razem jedynie pod warunkiem, że jedno z małżonków ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności lub ukończony 65 rok życia.

 

Skierowanie do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego można składać nie tylko w NFZ. Możemy je złożyć również w ZUS lub KRUS. Podstawą przyjęcia takiego wniosku jest program rehabilitacji i lecznictwa w ramach prewencji rentowej. O taki wyjazd mogą ubiegać się osoby opłacające składki jednego z tych ubezpieczeń społecznych, które z powodu choroby są zagrożone trwałą niezdolnością do pracy i jest szansa, że dzięki pobytowi w placówce uzdrowiskowej odzyskają zdolność do pracy po przeprowadzeniu rehabilitacji. Zarówno ZUS jak i KRUS kierują do sanatorium tylko osoby, u których typ choroby jest najczęstszą przyczyną powstania niezdolności do pracy. Głownie schorzenia narządów ruchu, choroby układu krążenia, choroby psychosomatyczne, onkologiczne gruczołu piersiowego oraz narządów głosu. Zarówno ZUS i KRUS mają stałe sanatoria z którymi współpracują.

 

Oczywiście do sanatorium, czy szpitala uzdrowiskowego możemy też wybrać się prywatnie. Niektóre z tych placówek mają wręcz wyłącznie odpłatne oferty wczasów leczniczych, pobytów sanatoryjnych i rehabilitacyjnych, lub współpracują w ramach prywatnych ubezpieczeń.

 

Refundacja pobytu w sanatorium

Pobyt w sanatorium w ramach NFZ jest refundowany jedynie częściowo. Obejmuje on głównie zabiegi. Kuracjusz musi opłacić przejazd i dopłacić do wyżywienia i zakwaterowania. Dopłata wynosi od 40 do 10 zł za dzień. Koszt ten jest porównywalny z pobytem na prywatnej kwaterze, tym bardziej, że są tam o wiele lepsze warunki. Tak naprawdę można by się jedynie ograniczyć do zabiegów. Niestety nie jest to możliwe. Jeżeli chcemy korzystać z nich bez zakwaterowania NFZ nie pokryje kosztów. Natomiast właściciele prywatnych apartamentów często oferują nam pobyt w pakiecie wraz z zabiegami. Dlatego korzystanie z pełnopłatnym pobytów może się niektórym bardziej opłacać. Zwłaszcza, gdy wybierzemy się do sanatorium za granicę. Dużo tańsze są pobyty w sanatoriach w Czechach czy na Ukrainie. Co ważne są one dostępne bez kolejki i sami wybieramy sobie zabiegi z których chcemy skorzystać. Są schorzenia przy których wystarczy jedynie całodzienny pobyt na basenie termalnym wyposażonym w odpowiednie masaże wodne.

 

Co zabrać do sanatorium?

Wybierając się do sanatorium pamiętajmy, że to jest trzytygodniowy pobyt. Musimy oprócz dokumentów wziąć odpowiedni zapas pieniędzy zwłaszcza, że płacimy zarówno za pobyt, jak również za imprezy towarzyskie i wycieczki. Dobrze jest dowiedzieć się jak są wyposażone pokoje i czy można wypożyczyć suszarkę do włosów, żelazko, czy skorzystać z pralki. Czy będziemy mieć zapewnione środki czystości, ręczniki i czy będzie ich wymiana co siedem dni. Z pewnością przyda się chociażby proszek do prania. W sanatorium podpowiedzą nam również jaki strój jest potrzebny do gimnastyki, zabiegów i na basen. Pewnie będzie to kilka kompletów, osobny na zabiegi, osobny na basen. Trzeba będzie zabrać też jakieś ubranie na wyjścia „na miasto”, na wycieczki czy na wieczorny dansing. Nie zaklinajmy się, że nie będziemy z czegoś korzystać. Wspólne przebywanie w jednym pokoju z innymi kuracjuszkami może wyzwolić w nas energię do wielu szalonych pomysłów. Nie zapominajmy też o ładowarce do telefony, czy podręcznego tabletu.

 

Udostępnij:
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
Admin

Written by Admin

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.