Źródło: twitter.com/nexta_tv

 

W tym roku tłusty czwartek przypał na dzień 24 lutego 2022 roku. W kalendarzu chrześcijańskim to ostatni czwartek przed Wielkim Postem, który ma trwać przez 52 dni. We Lwowie odpowiednikiem naszego tłustego czwartku jest „święto pączka: obchodzone w styczniu, a w kościele chrześcijan prawosławnych tradycją jest Seropustna niedziela, a w niektórych rejonach Seropustny tydzień obchodzony na siedem tygodni przed Wielkanocą. Pewnie dlatego mamy i dzieci, którym udało się przyjechać do Polski z ogarniętej wojną Ukrainy proszą teraz o słodkości.

Przygotowania do wojny

Tłusty czwartek i Seropustna niedziela oznacza początek Wielkiego Postu. W tym roku może to być bardzo długi post. Może trwać przez wiele miesięcy, a może lat. Już teraz niektóre wschodnie rejony Ukrainy nie mają wody, światła i gazu. Nie mają gdzie kupić żywności. Dla nich już teraz zaczął się ścisły post. W tym czasie Polacy na wieść o zagrożeniu wojną zareagowali w sposób typowy dla siebie. Szturmują sklepy i stacje benzynowe, robiąc zapasy. Kupują środki czystości, niepsującą się żywność. Szwedzi dodatkowo wykupują tabletki z jodem i płyn Lugola. Może warto w takich chwilach pamiętać o sprawdzeniu zapasów niezbędnych leków, a przede wszystkim środków opatrunkowych i odkażających rany.

 

Źródło: twitter.com/nexta_tv

Zdani na samych siebie

Wiadomości które docierają do nas z Ukrainy obrazują jak wygląda życie w stanie wojny i masowych bombardowań terenów cywilnych. Co prawda widać w niektórych relacjach karetki pogotowia i wozy strażackie, ale dotyczy to głównie dużych miast, a i tam ich sprawność jest znacznie ograniczona.
Może więc warto przypomnieć sobie kilka zasad udzielania pierwszej pomocy.

Pierwsza pomoc

Nasz blog często zajmował się pierwszą pomocą. Pisaliśmy o tym jak postępować w przypadku zadławienia i jak przeprowadzić resuscytację krążeniowo oddechową. W tematach wakacyjny poruszyliśmy temat ukąszenia przez żmiję, czy szerszenia. Urazy kręgosłupa omówiliśmy w aspekcie skoków do wody. Teraz w aspekcie wojny u naszego sąsiada może warto poruszyć sprawę ran.

Rodzaje ran

Przed przystąpieniem do opatrywania rany niezbędne jest jej zakwalifikowanie pod względem przyczyny jej powstania. Przede wszystkim zdefiniujmy czym jest rana.
Raną nazywamy uszkodzenie skóry i tkanek podskórnych. Uszkodzenie to polega na przerwaniu ciągłości tkanek wywołane czynnikiem uszkadzającym. Może to być uraz, zmiany chorobowe, czy zakażenie. Z uwagi na mechanizm powstania możemy podzielić rany powstałe na skutek uszkodzeń mechanicznych ( cięte, tłuczone, kłute, kąsane, szarpane, postrzałowe), termicznych (na skutek poparzeń), elektrycznych, chemicznych, czy wywołanych promieniowaniem.
W tym kontekście ciężko jest zakwalifikować do ran, rany o podłożu psychicznym, mimo że również trudno się goją.

 

Rany septyczne i aseptyczne

Z uwagi na stopień zakażenia rany dzielimy je na septyczne i aseptyczne. Rany septyczne są ranami zakażonymi bakteriami. Do takiego stanu można doprowadzić długo nie leczoną ranę, lub źle odkażoną. Taka nieleczona rana wymaga otworzenia i mechanicznego oczyszczenia. Konieczne jest wówczas zastosowanie terapii antybiotykiem i opatrunków z jonami srebra (Atrauman Ag). Taką ranę należy również regularnie przemywać płynami antyseptycznymi.

Rany cięte

Rana cięta powstaje na skutek mechanicznego działania ostrego przedmiotu. Może to być nóż, cienka blacha, szkło, bagnet itp. Rana cięta powstaje również od skalpela użytego podczas operacji chirurgicznych, np carskiego cięcia. Zazwyczaj rana jest prosta. Ma gładkie brzegi, a struktura tkanek podskórnych jest nienaruszona. Powoduje silne krwawienie, ale po zeszyciu łatwo się goi. O ile nie ma dużych ubytków krwi, ranę można samemu zaopatrzyć.

Rany tłuczone

Rana tłuczona powstaje na skutek uderzenia tępym narzędziem. Jego wynikiem są powierzchowne otarcia i wylew podskórny, tak zwany siniak. Przy uderzeniu w ciało przy kości, może dojść do jej obrzęku. Na głowie powstaje wówczas charakterystyczny guz. Krwawienie jest raczej niewielkie, a rana niegroźna. Niebezpieczne są występujące przy tym stłuczenie organów wewnętrznych, prowadzące do poważnych wylewów. W przypadku głowy może dojść do urazu mózgu. Żeby to wstępnie zdiagnozować należy sprawdzić, czy dochodzi do krwotoku z uszu i nosa i czy źrenice są równe. W przypadku zaobserwowania niepokojących objawów niezbędna jest szybka konsultacja z lekarzem, najlepiej neurologiem. Niebezpieczne mogą być również silne krwotoki śródtkankowe. U niektórych pacjentów na skutek takich wylewów może dojść z czasem do tworzenia się ropnia w przestrzeni tkankowej, a w rezultacie sepsy.

 

Rana miażdżona

Szczególnym przypadkiem rany tłuczonej jest zmiażdżenie. Powstaje na skutek przygniecenia ciała niezwykle ciężkim przedmiotem, lub przejechanie przez ciężki pojazd. Takie zdarzenie wymaga niezwykle szybkiego powiadomienia pogotowia ratunkowego. Osoba poszkodowana cierpi silny ból, przy rozległym uszkodzeniu głęboko położonych tkanek. Zazwyczaj zmiażdżeniu towarzyszy złamanie lub zmiażdżenie kości. W przypadku tułowia i głowy poważnemu uszkodzeniu ulegają organy wewnętrzne.

Rany kłute

 Rany kłute powstają na skutek pionowego (względem ciała) wbicia ostrego przedmiotu. Może to być gwóźdź, pręt, nóż, bagnet itp. Przecięcie skóry nie jest duże, ale rana sięga głęboko w ciało. W przypadku brzucha i klatki piersiowej jest to rana bardzo niebezpieczna. Może naruszać wiele organów wewnętrznych: serce, płuca, wątroba itp. Takie rany tułowia trudno się goją i często ulegają zakażeniu. W przypadku silnie krwawiącej rany, zwłaszcza płuc niezbędne jest wykonanie opatrunku uciskowego w miejscu silnego krwawienia. Na rany uszkadzające płuca koniecznie jest naklejenie folii przyklejonej do klatki piersiowej z trzech stron.  Konieczne jest jak najszybsze powiadomienie pogotowia ratunkowego. Należy też skonsultować z operatorem czy wyciągać przedmiot odpowiedzialny za ranę. Jego wyciągnięcie zawsze powoduje silniejsze krwawienie.

Rana szarpana

Rana szarpana powstaje na skutek rozerwania skóry i tkanek narzędziem o tępych krawędziach, które przeciąga się po powierzchni ciała. Tym narzędziem może to być piła mechaniczna, hak, odłamek podczas wybuchu pocisku, czy gazu, tak zwane draśnięcie. Do ran szarpanych często dochodzi przy wypadkach kierowców motocykli. Rana szarpana ma kształt nieregularny, poszarpane brzegi są nierówne. W głębi rany mogą być widoczne strzępy oderwanych tkanek. Rana wymaga dokładnego oczyszczenia z obumarłych fragmentów tkanek  w przeciwnym razie może dojść do zakażenia i rana może stać się septyczna. W przypadku głębokich i rozległych ran szarpanych konieczne jest wezwanie pogotowia.

 

Rany kąsane

Rana kąsana powstaje na skutek ugryzienia przez człowieka lub zwierze. Rana kąsana przypomina ranę szarpaną. Jest nierówna i widoczne są ślady zębów. Rana jest zawsze zakażona bakteriami pochodzącymi ze śliny sprawcy ugryzienia. Bardzo źle się goi. W przypadku niezaszczepionego zwierzęcia wymagane jest podania zastrzyków przeciw wściekliźnie, lub surowicy przeciw jadowi (w przypadku jadowitej żmii, czy węża).

Rany postrzałowe

Mimo że dostęp do broni jest w Polsce ograniczony to rany postrzałowe występują u nas nader często. Powaga rany zależy od odległości od strzelca i kalibru naboju jakim została postrzelona ofiara zdarzenia. Rany postrzałowe powodują bardo złożone obrażenia. Pocisk powoduje rozległe uszkodzenie tkanek. Dochodzi do zabrudzenia rany strzępami odzieży i fragmentami uszkodzonych kości. Mało przewidywalna jest penetracja ciała przez pocisk. Jego fragmenty, zwłaszcza śrut może migrować wewnątrz ciała uszkadzają wtórnie wiele organów. Dochodzi do zatorów i niedrożności, co prowadzi do zakłóceń w funkcjonowaniu organizmu. Nawet pracownicy medyczni mogą mieć problem z opatrzeniem ran postrzałowych. Dlatego pierwsza pomoc w przypadkach ran postrzałowych ogranicza się do zawiadomienia służb ratunkowych i ewentualne uciskanie rany aby ograniczyć krwawienie. Podobnie postępujemy przy uszkodzeniu ciała odłamkami.

Amputacja palców, kończyny

Jak najszybszego powiadomienia zespołów ratunkowych wymagają odcięcia, lub oderwania części ciała. Powinniśmy to zrobić zaraz po zaopatrzeniu rany, lub w trakcie, gdy może to robić ktoś z osób towarzyszących. Ważne jest żeby ciągle mocno uciskać miejsce krwawienia. Osoba krwawiąca powinna jak najszybciej usiąść lub się położyć, inaczej może ona upaść z omdlenia co przyczyni się do kolejnych urazów lub większego zanieczyszczenia rany. Jeszcze zanim przystąpimy do przygotowania opatrunku polećmy osobie poszkodowanej lub jakakolwiek osobie towarzyszącej, żeby dłonią uciskała ranę. Następnie przygotowujemy opatrunek. Może nim być gaza, część garderoby coś czym będzie można spowolnić wypływ krwi. Nie może to być materiał zbyt chłonący krew. Z pewnością nie nadaje się do tego duży ręcznik, lignina czy wata. Przykładając opatrunek silnie dociskamy go ręką, jednocześnie go bandażujemy tak, żeby jak najmocniej uciskał ranę. Opatrunek bandażujemy tak długo, aż zauważymy zmniejszenie krwawienia. Gdy to nastąpi schładzamy okolice amputacji, najlepiej zimnym okładem lub lodem. Okłady z lodu zagęszczają krew i spowalniają jej wypływ. Często w szpitalach, po zabiegach podaje się na rany ciężarki z lodem, żeby zmniejszyć krwawienie. 

 

Bomby do urywania kończyn, zrzucane przez Rosjan na Ukrainie. Źródło: twitter.com/nexta_tv

Co zrobić z amputowaną częścią ciała?

Po zaopatrzeniu poszkodowanego i zawiadomieniu pogotowia, można zająć się amputowaną częścią ciała. Bez względu na stopień zanieczyszczenia rany zabezpieczamy amputowane ciało opatrunkiem. Następnie wkładamy do szczelnego worka foliowego  i wkładamy do wody z lodem. Nie wolno dopuścić żeby ciało dotykało bezpośrednio lodu. Temperatura schładzania amputowanego ciała nie może być niższa niż 4 stopnie. W profesjonalnych zestawach do opatrywania ran dołączane są specjalne pakiety schładzające. One również nie mogą dotykać amputowanej kończyny.

Opatrywanie ran

Przystępując do opatrywania rany należy zawsze pamiętać o własnym bezpieczeństwie. Zanim przystąpimy do udzielania pierwszej pomocy pamiętajmy o założeniu rękawiczek jednorazowych. Uważajmy na krew poszkodowanego żeby nie dostała się do twojego nosa, ust, czy oczu. Jeżeli nie masz możliwości zabezpieczenia się przed krwią ofiary podaj mu zestaw opatrunkowy i wytłumacz co ma robić. Pierwszą czynnością przy zaopatrywaniu rany jest jej oczyszczenie. Najlepiej zrobić to płynem do oczyszczania ran – Octenisept. Płyn ten zawiera substancje czynne działające bakteriobójczo, grzybobójczo i wirusobójczo. Przy ranach silnie zanieczyszczonych dokonujemy penetracji gazą nasączoną Octeniseptem. W początkowym okresie częste przemywanie rany opóźnia czas gojenia. Jednak w dłuższym okresie przynosi wymierne korzyści, bo rana jest czysta. Oczywiście nie powinno się bez potrzeby przemywać rany nie zabrudzonej, np ciętej po założeniu szwów. Na oczyszczoną ranę nakładamy opatrunek i zabezpieczamy przed osunięciem przy pomocy bandaża, plastrów lub opaski mocującej. Na opatrunek składa się najpierw wyjałowiona gaza, a na to następne warstwy gazy lub ligniny.  Pamiętajmy, że rana musi oddychać, wówczas lepiej się goi. Nie nakładajmy na ranę folii, chyba że chodzi o przekłute płuca. Nie należy bez potrzeby stosować opatrunków przeciwbakteryjnych. One są zarezerwowane do ran septycznych. Jeżeli nie ma możliwości skorzystania z pomocy wykwalifikowanych medyków należy zadbać żeby rana była mechanicznie oczyszczona z ciał obcych i obumarłych tkanek. Jeżeli rana się goi można dodatkowo wtedy zastosować Balsam Szostakowicza w celu przyspieszenia gojenia i zmniejszenia wielkości blizny. Na otarcia można stosować Akutol, a w przypadku zmian alergicznych i odleżyn sprawdza się Pabiamid. O otarciach pisaliśmy już wcześniej.
Warto też przypomnieć o rewelacyjnych i udowodnionych właściwościach opatrunków Medihoney, sporządzanych na bazie miodu Manuka.

W oczekiwaniu na pogotowie ratunkowe

Gdy czekamy na przyjazd karetki pogotowia, a osoba ranna staje się blada, połóżmy ją na plecach i okryjmy kocem termicznym. Nie dajemy jej jeść, ani pić. Rozmawiajmy z nią żeby kontrolować ewentualną utratę przytomności. Zawiadommy dyspozytora pogotowia o pogorszeniu stanu zdrowia osoby poszkodowanej.

 

Opatrywanie ran septycznych

Rany septyczne nie są ranami nowo powstałymi. Najczęściej zostają zdiagnozowane dopiero wówczas, gdy pojawia się stan zapalny, a rana „brzydko pachnie”. Czasem jest to jedynie gorący obrzęk, który trzeba operacyjnie rozciąć. Wówczas chory trafia do szpitala z sepsą lub stanem poprzedzającym sepsę. Podaje się silne antybiotyki. Ropień jest rozcięty, a rana jest czyszczona. Po wyjściu ze szpitala trzeba jeździć na zmiany opatrunku. Takie rany nie może opatrywać zwykła przychodnia nie posiadająca pokoju zabiegowego przeznaczonego do ran septycznych. W pokoju zabiegowym musi być lekarz, który za każdym razem decyduje o stanie rany i rodzaju stosowanego opatrunku.

Uwaga!

Pamiętaj że niektóre rany wymagają profesjonalnej opieki lekarskiej. Czasem trudno jest to ocenić na podstawie powierzchownej obserwacji. Tak jest zwłaszcza podczas wypadków, gdy obrażenia wewnętrzne mogą nie być widoczne. Dlatego musisz ocenić zdarzenie, a gdy masz wątpliwości to i tak zadzwoń pod 112.

 
Pamiętaj o regule jak postępować, gdy dzwonisz pod telefon alarmowy 122:
 
– Zanim zadzwonisz upewnij się czy jesteś w bezpiecznym miejscu, w którym nic nie grozi Tobie i poszkodowanemu.
 
Czekaj na zgłoszenie się operatora i nie rozłączaj się do czasu, gdy połączenie nie zostanie podjęte. Połączenie zawsze jest bezpłatne, więc nie ponosi żadnych kosztów. 
 
– Podaj swoje imię i nazwisko oraz krótki opis zdarzenia lub sytuacji, z którą masz do czynienia. Wypadek, wybuch,upadek, pożar itp.
 
– Koniecznie podaj miejsce zdarzenia lub oczekiwania na przyjazd karetki, jeżeli nie jest to miejsce zdarzenie. 
 
Odpowiadaj na zadawane pytania. Podaj przybliżony wiek poszkodowanego, i czy występuje zagrożenie życia itp.
 
– Wykonuj polecenia przekazywane przez operatora.  
 
Nie rozłączaj się do czasu wyraźnego polecenia operatora. 
 
– Ponownie zadzwoń pod 112 jeżeli stan zdrowia osoby poszkodowanej się zmieni
 
– Nie blokuj numeru telefonu z którego dzwonisz, na wypadek, gdyby operator próbował się z tobą skontaktować.
Udostępnij:
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
Admin

Written by Admin

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.