Celiakia

Około 1 % społeczeństwa jest dotkniętych celiakią, chorobą immunologiczną o podłożu genetycznym, zwaną też chorobą trzewną. Charakteryzuje się ona nietolerancją glutenu, białka zawartego w zbożach takich jak pszenica, żyto, jęczmień, a także w niektórych przypadkach owsa. Gluten działający toksycznie na organizm chorej osoby prowadzi do uszkodzenia jelita cienkiego, zaniku wypustek błony śluzowej odpowiedzialnej za wchłanianie wartości odżywczych z przewodu pokarmowego. To powoduje utrudnienia we wchłanianiu pokarmu, a jedyną terapią jest ścisłe wykluczenie glutenu z diety osoby dotkniętej celiakią.

 

Do niedawna sądzono, że celiakia jest formą alergii dotykającą jedynie małe dzieci. Uważano nawet, że z czasem dzieci z tego wyrastają. Zaobserwowano jednak zapadalność na ciężkie choroby u osób, które zdiagnozowano jako „wyleczone” z celiakii. Dlatego obecnie przyjmuje się, że wśród osób dotkniętych tą chorobą dieta bezglutenowa powinna być stosowana przez całe życie.

 

Prace nad występowaniem choroby trzewnej potwierdziły, że choroba pojawia się nie tylko w wieku niemowlęcym. Coraz więcej jest przypadków zachorowań w wieku 30-50 lat. Opisane są również przypadki zachorowań osób 80 letnich. Jest to choroba, na którą kobiety zapadają dwa razy częściej niż mężczyźni. Źródła choroby szuka się w stresie, przejściu silnej infekcji, czy jako powikłanie pooperacyjne. Szacuje się, że w Polsce na tę chorobę choruje około 380 tyś osób, przy czym znaczna większość nie jest świadoma swojej choroby. Istnieje również alergia, nadwrażliwość na gluten zawarty w pszenicy. Obejmuje on około 6 % społeczeństwa.

 

Jednocześnie lekarze alarmują. Nie zaleca się stosowanie diety bezglutenowej przez osoby, które nie są chore na celiakię, lub nie mają problemów z tolerancją glutenu. Nieuzasadniona dieta uboga w gluten, źle wpływa na układ krążenia i niepotrzebnie naraża serce na ciężkie powikłania.  

 

Dlatego stosujmy dietę bezglutenową jedynie w uzasadnionych przypadkach.

 

 

Produkty bez glutenu

Przy stosowaniu diety bezglutenowej wystarczy jedynie sporządzać posiłki z określonych produktów, które nie zawierają glutenu:

→ Glutenu nie zawierają takie zboża jak: ryż biały i brązowy, kukurydza, gryka, proso, amarantus. Gluten nie występuje w sporządzanych z nich kaszach, płatkach, skrobi, jak również w gotowych mieszankach bezglutenowych, chrupkach, bezglutenowej bułce tartej. W 95 procentach produktem nie zawierającym glutenu jest owies. Jednak często zawiera on zanieczyszczenia w postaci pszenicy.

 

→  Świeże mięso, ryby i jajka nie zawierają glutenu. Mogą je natomiast zawierać wędliny i przetwory mięsne.

 

→ Glutenu nie zawiera mleko świeże, w kartonie, zagęszczone, czy mleko w proszku. Również glutenu nie ma w kefirze, maślance jogurcie naturalnym, a także w serze białym i żółtym. Należy jednak wykluczyć sery topione, jogurty owocowe, sery pleśniowe, produkty mleczne zawierające zagęszczacze, a także wyroby seropodobne.

 

→  Nie znajdziemy glutenu w tłuszczach takich jak masło, smalec, margaryna, olej roślinny, oliwa z oliwek. Jednak gluten występuje w różnego rodzaju sosach jak i w sklepowym majonezie.

 

→ Wolne od glutenu są również świeże warzywa i owoce. Należy jednak wystrzegać się przetworów warzywnych i suszonych owoców. Również dania wegetariańskie na bazie soi najczęściej zawierają gluten.

 

→ Gluten nie występuje również w napojach typu herbata, kawa, kompoty, soki, napary z ziół i czysty alkohol. Należy przy tym uważać nad składnikami w przemysłowo wytwarzanych napojach, zwłaszcza na zagęstniki. Przy diecie bezglutenowej wykluczone jest picie kawy zbożowej, napojów zawierających słód jęczmienny, a zwłaszcza piwa. Należy unikać również kawy rozpuszczalnej.

 

→ Glutenu nie zawierają przyprawy ziołowe, ocet, bezglutenowy proszek do pieczenia, soda oczyszczona. W diecie bezglutenowej można stosować mączkę z chleba świętojańskiego, tak zwany korab. Pisaliśmy o nim przy okazji diety cukrzycowej. Dozwolony jest również cukier, miód, budynie i kisiele wykonane wyłącznie na skrobi ziemniaczanej. Należy jednak wystrzegać stosowania mieszanek warzywnych typu Vegeta, Curry, zup w proszku, ketchupu, musztardy, sosów, kostek bulionowych, aromatów do ciast i cukru waniliowego.

 

Gluten występuje również w opłatkach świątecznych i komunikantach, chyba, że będą to komunikanty i opłatki bezglutenowe.

 

Dania bezglutenowe

Kuchnia bezglutenowa wymaga zastapienia składników zawierających gluten produktami bezglutenowymi. Przykładowo do smażenia potraw można używać siemienia lnu czy mąki ryżowej lub gryczanej. Makarony z pszenicy i żyta zastąpić ziemniakami, kaszami, czy makaronem ryżowym. Zupy można zagęszczać siemieniem lnu czy mąką ryżową. Majonez zamiast kupowanego można zastąpić majonezem własnej roboty. Wówczas będziemy mieć pewność, że nie ma tam zbożowych zagęstników. Pieczenie ciast i pieczywa z wykorzystaniem mąki gryczanej też niczym się nie różni od tradycyjnych wypieków z pszenicy. Do ciast i naleśników świetnie pasuje mąka z chleba świętojańskiego. Dobrą inwestycją w kuchni, gdzie przyrządzane są dania bezglutenowe, może być młynek do mąki. Łatwo i szybko będzie można przygotować samodzielnie mąkę z ryżu, kukurydzy czy kaszy gryczanej. Można też do tego przeznaczyć zwykły młynek do kawy. Tak przygotowana mąka nadaje się również do wyrobu naleśników i klusek.

 

Wskazaną przekąską bezglutenową może być popkorn . Można go też stosować jako dodatek do sałatek i zup. Oczywiście polecamy również maszynkę do sporządzania beztłuszczowego popkornu.

 

Udostępnij:
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
Admin

Written by Admin

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.