Chorobom serca w początkowej fazie nie zawsze towarzyszą niepokojące dolegliwości. Pacjenci, którzy skarżą się na bóle serca, najczęściej mają do czynienia z różnego rodzaju nerwobólami, nie zawsze przyczyna tych bóli jest choroba wieńcowa. Izby przyjęć w szpitalach, ratownicy medyczni w zespołach karetek pogotowia często odnotowują takie przypadki. Niestety objawy, które są groźne takie jak pieczenie pod mostkiem, częstoskurcz, duszności, problemy z wchodzeniem po schodach, obrzęki nóg, drętwienie palców, skurcze mięśni rzadko są kojarzone z chorobą serca. Wielu pacjentów, którzy przeszli zawał mówi, że czuli coś jakby zgagę. Jakby mieli niestrawność bo pojawiły się nawet nudności i wymioty. Często o przejściu zawału ze zdziwieniem dowiadują się tym po scyntygrafii czy innym badaniu.   

Choroba wieńcowa – odpowiednia diagnostyka

Choroba wieńcowa (funkcjonuje tez pod nazwą choroby  niedokrwiennej serca) to cały zbiór chorobowy którego cechą rozpoznawczą jest niewystarczające  zaopatrzenie serca w tlen. Czym to jest spowodowane? Najczęściej znaczącym zwężeniem światła tętnic wieńcowych, a czasem całkowitym ich zamknięciem.

Dlatego bardzo ważna jest odpowiednia diagnostyka zanim dojdzie do rozwoju choroby. Zwłaszcza u osób z grupy ryzyka. Dotyczy to osób z nadwagą u których zdiagnozowano już zespół metaboliczny. Z pewnością może to nas uchronić przed niespodziewanym udarem, a nawet zawałem.

Pisaliśmy już o tym, że bardzo ważna jest diagnostyka w ramach POZ .  Przede wszystkim okresowe badanie poziomu cholesterolu, dodatkowo kontrola lipidogramu, oraz AST i ALT, a przy skurczach mięśni powinno się zbadać poziom elektrolitów (sód i potas). Wysoki lipidogram może oznaczać kłopoty. Chodzi głównie o trójglicerydy. Odpowiednie stężenie trójglicerydów to mniej niż 150 mg/dl (1,69 mmol/l) jednak za bezpieczny (choć graniczny) uznaje się również wynik od 150 do 199 mg/dl (2,25 mmol/l). Wartość w przedziale 200-500 mg/dL (2,26 – 5,63 mmol/l) świadczy o wysokim stężeniu trójglicerydów we krwi. Ponad 500 mg/dl oznacza bardzo wysoki poziom trójglicerydów, a więc również duże ryzyko zawału serca czy udaru mózgu.

Wskazane jest również badanie ciśnienia i tętna. Gdy wyniki są niepokojące badanie powinno się wykonywać dwa razy dziennie.

Co jakiś czas powinniśmy wykonać EKG. Gdy wyniki są nieprawidłowe przeprowadzić EKG podczas próby wysiłkowej, a także całodobowe za pomocą EKG-Holtera. Nie zawsze takie badania pozwolą całkowicie wykluczyć chorobę wieńcową. Jeżeli pojawiła się arytmia serca istnieje uzasadnione podejrzenie, że wywołała ją choroba wieńcowa. W takim wypadku wskazane jest przeprowadzenie rezonansu magnetycznego serca, lub dużo dokładniejszej scyntygrafii.

 

Aparatura do wykonywania zdjęć scyntygrafii

 

Scyntygrafia jest określana jako najdokładniejsze badanie serca, oprócz koronarografi, która jest badaniem inwazyjnym. Scyntygrafia jest wykonywana w dużych miastach. Badania są przeprowadzane w Zakładach Medycyny Nuklearnej z uwagi na dożylnie podawaną przed badaniem substancję promieniotwórczą (najczęściej stosowany jest izotop technet-99m oraz tal-201) . Izotop jest markerem który pozwala wykryć miejsca upośledzonego przepływu krwi (perfuzji) i upośledzonej żywotności (obszary żywego, ale niekurczącego się mięśnia).

Samo badanie wraz z przygotowaniem do niego trwa około trzech godzin. Najczęściej jest dwudniowe w stanie wysiłku i spoczynku. Badanie jest bezinwazyjne i bezbolesne. Trzeba się jedynie do niego odpowiednio przygotować. Na trzy dni przed zabiegiem musimy odstawić picie kawy, herbaty, a nawet kakaa. Zaprzestać brania leków typu ß-blokery (takich jak Bibloc).

Na badanie przychodzimy na czczo z jedzeniem w postaci gotowanych dwu jajek (mogą być kanapki z jajkiem), 0,5 litra wody niegazowanej, tabliczki czekolady i jogurt. Zjadamy to na miejscu po podaniu izotopu, przygotowując się w ten sposób do badania. Wskazany jest przy tym ruch. Samo badanie trwa około 15 minut.

Przeciwwskazaniem do przeprowadzenia scyntygrafii serca jest w przypadku kobiet: ciąża lub karmienie piersią. Są to przeciwwskazania związane z promieniowaniem. Osobom po badaniu przez dobę zaleca się unikanie kontaktu z kobietami w ciąży, karmiącymi i małymi dziećmi. Po okresie 24 godzin izotop zostaje z organizmu całkowicie wydalony i osoba badana nie stanowi już żadnego zagrożenia dla innych.

 

Zdjęcia wykonane podczas scyntygrafii

 

Scyntygrafia serca rozstrzyga czy potrzebna jest koronarografia.  

Koronarografia, zwana angiografią naczyń wieńcowych, jest badaniem  inwazyjnym umożliwiającym uwidocznienie i obejrzenie tych naczyń krwionośnych w których istnieje przewężenie. Pozwala wykryć chorobę wieńcową i określa stan tętnic wieńcowych. Badanie to może de facto skończyć się zabiegiem udrożnienia poprzez wszczepienie stentów. W przypadku złej kondycji żył jej wynik może być bezpośrednim wskazaniem do wszczepienia by-bassów. Taki zabieg jest już oddzielną operacją chirurgiczną.

Stendy są to „rurki” wykonane ze stali, chromu lub kobaltu, które są umieszczone w naczyniach krwionośnych. Ich rolą jest ułatwienie przepływu krwi i zapobieżenie ich zapadaniu.  

By-passy stosuje się gdy naczynia są tak słabe, że nie jest możliwe zastosowanie stentów. Wówczas dokonuje się transplantacji uszkodzonych odcinków żył,  które są zastępowane przez naczynia pobrane z innych części ciała.

Przygotowanie się do koronarografii polega na odstawieniu leków przeciwzakrzepowych (Aspiryna, Heparyna, Xarelto) i leków przeciw cukrzycy typu Metformax. Koronarografię wykonuje się poprzez tętnicę promieniową. Wkłucie następuje w okolicach nadgarstka lub pachwiny. To bardzo popularne badanie. Jedynym problemem jest obrzęk miejsca wkłucia co przy pachwinie jest nieco bardziej kłopotliwe z uwagi na potrzebę wydalenia kontrastu (w moczu) w okresie, gdy pacjent nie może jeszcze wstawać.

Przy migotaniu przedsionków i arytmii, w celu dobrania odpowiedniej metody leczenia wskazane jest przeprowadzenie echa serca. Określi ono poziom frakcji wyrzutowej serca, wielkość komór serca i przedsionków, sprawdza domykalność zastawek. Frakcja wyrzutowa (EF) jest parametrem hemodynamicznym określającym jaki procent objętości krwi wypełniającej komorę serca jest wypompowywany w czasie skurczu. U zdrowego człowieka frakcja wyrzutowa lewej komory powinna przekraczać 65%. Niewydolności serca towarzyszy spadek EF poniżej 45-50%. Frakcja wyrzutowa poniżej 20% jest jednym ze wskazań do transplantacji serca. Im wyższa frakcja tym większa szansa na możliwość leczenia kardiowersją, czy ablacją.

Jednym z badań przygotowujących do kardiowersji i ablacji jest przezprzełykowe echo serca. Jest ono również stosowane podczas zabiegu ablacji. Przezprzełykowe echo serca pozwala dokładniej zbadać serce. W przypadku kardiowersji można pominąć to badanie jedynie, gdy pacjent przez co najmniej miesiąc przed zabiegiem przyjmuje odpowiedni lek przeciwzakrzepowy. Badanie przezprzełykowe serca nie jest zbyt przyjemne, jak większość badań wykonywanych przez przełyk. Jak podkreślają pacjenci i lekarze wykonujący to badanie, ważne jest by skupić się podczas badania na prawidłowym oddychaniu.

 

Ulotka dołączona do leku (w różnych językach)

 

Leki przeciwzakrzepowe są przyjmowane w celu antykoagulacji. Antykoagulacja jest dożywotnią koniecznością przy zakrzepicy, chorobie wieńcowej, migotaniu przedsionków, rozruszniku serca itp. W przypadku migotania przedsionków leki przeciwzakrzepowe uniemożliwiają powstawania skrzepliny. Powstaje ona bardzo często na skutek nieprawidłowej pracy przedsionków. Brak leku mógłby spowodować udar.

Leki przeciwzakrzepowe są przyjmowane doustnie, lub doraźnie w postaci zastrzyków z heparyny wykonywanych w brzuch. Osoba przyjmująca leki przeciwzakrzepowe powinna zawsze posiadać przy sobie informację o rodzaju przyjmowanego leku! Jest to konieczna informacja dla ratowników medycznych w przypadku jakiegoś wypadku, czy rany, jak również podczas wizyty w szpitalu, a zwłaszcza u dentysty.

Osobę która przyjmuje leki przeciwzakrzepowe cechuje niska krzepliwość krwi tak jak u osób chorych na hemofilię.

W przypadku używania leków przeciwzakrzepowych bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza. Najczęściej leki przyjmujemy wieczorem, przestrzegając punktualność co do godziny.

Nie wolno samemu odstawiać leków przeciwzakrzepowych!

Nawet gdy przygotowujemy się do jakiegoś zabiegu i musimy odstawić lek doustny, powinno się je zastąpić najpóźniej po dwu dniach zastrzykami z heparyny, której działanie jest czasowo ograniczone.

 

 

W leczeniu arytmii i migotania serca stosuje się przede wszystkim wyrównanie prawidłowego poziomu elektrolitów. Nadużywanie alkoholu, kawy, mocnej herbaty, a nawet kakaa czy czekolady prowadzi do niedoborów sodu i potasu. W przypadku ich wystąpienia wystarczy przyjmować przez kilka dni kroplówkę z elektrolitami. Jeżeli migotanie przedsionków i arytmia ma charakter przewlekły wówczas po odpowiednio długiej anty koagulacji wykonuje się kardiowersję. Uwaga prawidłowa anty koagulacja w przypadku kardiowersji jest KONIECZNA!  Przy podejrzeniach, że nie jest ona dostateczna wskazane jest przeprowadzenie przezprzełykowego echa serca. Kardiowersja to zabieg przypominający defibrylację tyle, że pod znieczuleniem.  

Defibrylator  jest urządzeniem przywracającym pracę serca w przypadku nagłego zatrzymania. Stosuje się go również, gdy tętno jest niewyczuwalne na skutek arytmii i występuje gwałtowne migotanie komór serca. Kardiowersja jest zabiegiem przywracającym prawidłową rytmiczną pracę serca. By uzyskać właściwy rytm zatokowy musi być czasem powtarzana kilkukrotnie podczas zabiegu. Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu ogólnym czy obecności anestezjologa.

Kardiowersję czasem należy powtórzyć. Najczęściej występuje to po dwu latach od zabiegu. Gdy powrót arytmii wystąpi wcześniej niezbędne jest wykonanie ablacji. Ablacja to zabieg kardiologiczny wykonywany przez tętnicę lub żyłę udową. Może być wykonywany z użyciem prądu o częstotliwości radiowej lub gazów chłodniczych o temperaturze -70 °C –Krioablacja balonowa. Początkowo zabieg jest wykonywany bez znieczulenia. Dopiero wykonywana w końcowej fazie Kardiowersja wymaga znieczulenia. Krioablacja jest złożonym zabiegiem kilkufazowym. Polega na wyizolowaniu ujść żył płucnych by nie przenosiły impulsu migotania, następnie przy pomocy impulsów elektrycznych następuje oznaczenie i „zneutralizowanie” nerwu odpowiedzialnego za migotanie. Po uzyskaniu pozytywnych efektów następuje przywrócenie rytmu zatokowego przy pomocy Kardiowersji. Zabieg wymaga uczestniczenia kilkuosobowego zespołu lekarzy i pielęgniarek, a podczas nakłucia transseptalnego niezbędna jest również asysta lekarza USG wykonującego dodatkowo obserwację przez wykonanie przezprzełykowego echa serca. Zabieg ablacji jest nieco bolesny podczas „markerowania” nerwu odpowiedzialnego za migotanie.

Podobnie jak po koronarografii jeżeli pacjent przez 12  godziny będzie leżał nieruchomo to będzie mógł wyjść ze szpitala po upływie doby. W miejscu nacięcia żyły są zakładane szwy, a dodatkowo przez ok. 10 godzin opatrunek jest obciążany specjalnym ciężarkiem.

Pacjenci u których może nastąpić gwałtowne zatrzymanie akcji serca mają wszczepiany na stałe kardiowerter-defibrylator. Dotyczy to głównie pacjentów o niskiej frakcji wyrzutowej poniżej 35-40 którzy doświadczyli  już zawału serca czy migotania komór. Brak dostępu do defibrylatora podczas zasłabnięcia mógłby dla nich skończyć się tragicznie. Dlatego mają oni wszczepiony na stałe kardiowerter-defibrylator, który w razie zagrożenia życia uruchamia się automatycznie bez udziału innych osób.

 

 

Podobnie jest z wszczepionym rozrusznikiem serca. Umożliwia on stymulowanie serca do prawidłowej pracy w przypadku bradykardii niskiego tętna powodującego niedotlenienie i omdlenia.

 

Udostępnij:
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
Admin

Written by Admin

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.