Czasem słyszymy, że ktoś ma kręgosłup, albo go nie ma. W ten sposób w rzeczywistości, lub w przenośni określamy rolę tego narządu jako coś co trzyma nas w pionie. Rusztowania umożliwiającego poruszanie się. Co ciekawe kręgosłup występuje u zwierząt różnych gatunków. Mają go ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, a także w postaci nieco zmutowanej formie zwirzęta kręgouste. Kręgosłup to elastyczna „rura” złożona z kręgów, przez którą przebiega rdzeń kręgowy – centrum układu nerwowego organizmu.  Dzięki temu kręgosłup spełnia w organizmie trzy główne funkcje. Ochrania rdzeń kręgowy, jest podporą dla mięśni i kości całego ciała. Tworzy z kończynami mobilny układ umożliwia ruch.

 

Na kręgosłup człowieka składa się od 33 do 34 kręgów. Wyróżniamy pięć odcinków: szyjny (7 kręgów), piersiowy (12 kręgów), lędźwiowy (5 kręgów), krzyżowy (5 kręgów) i ogonowy (guziczny) (złożony z 4-5 kręgów). Kręgosłup dorosłego człowieka zajmuje około 40-45 procent długości całego ciała.

 

 

Zdrowy prawidłowo funkcjonujący kręgosłup nie boli

Ból pleców może mieć różne przyczyny. Przede wszystkim ból promieniuje i nie zawsze wiemy co dokładnie nas boli. Najczęściej mylimy bóle korzonków spowodowane chociażby przewianiem z typowymi bólami kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Nawet w literaturze możemy spotkać zamiennie stosowane określenia bólu krzyża, rwy kulszowej, korzonków czy kręgosłupa. Znajomy, który raz na pół roku dźwiga ciężkie rzeczy w pracy ma ból „kręgosłupa” na dwa dni przed rozładunkiem ciężarów.  Po prostu organizm już czuje, że będzie dźwigał i próbuje zaprotestować. Stres spowodowany przyszłym wysiłkiem rzutuje na pojawiający się bólu.

 

U innych osób pojawiają się bóle w okolicy mostka, sugerujące poważne problemy z sercem. Nasilają się one podczas kaszlu. Tym czasem są to bóle promieniujące wynikające z przeciążenia kręgosłupa piersiowego.

 

Są też osoby bardzo czułe na przewianie kręgosłupa. Wystarczy chwila lekkomyślności w złym ubiorze podczas chłodnego dnia i pojawia się silny ból, którego ciężko się potem pozbyć.

 

 

Bóle w krzyżu

Mówiąc o bólu krzyża mówimy o odcinku kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego. Może to być związane ze zmianami zwyrodnieniowymi, tak zwaną dyskopatią. To schorzenie krążka międzykręgowego, polegające na uwypukleniu jego jądra. Jest to początkowy stan choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym mają podłoże uszkodzeń mechanicznych. Wynikają z uszkodzeń mięśni i struktur otaczających kręgosłup. Ścięgna, więzadła, kręgi, nerwy mogą ulegać uciskowi wywołując ból. Przyczyną może być przeciążenie, uszkodzenie krążka międzykręgowego (tak zwane wypadnięcie dysku), wrodzone wady postawy i budowy ciała, przesunięcia struktur kręgosłupa powodujące zawężenie kanał kręgowego i ucisk na rdzeń, w końcu złamanie kręgosłupa , o którym pisaliśmy już wcześniej.

 

Z uwagi na rodzaj bólu rozróżniamy postrzał. To ból ograniczający się do okolicy odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Lumbago – ból promieniujący wzdłuż  tylnej części uda od lędźwi do dołu podkolanowego.  I najgorszy ból, ostry, pojawiający się nagle. Rwa kulszowa. Ból obejmujący cały przebieg nerwu kulszowego, promieniujący do podudzia, pięty, a nawet palców.

 

Są też inne przyczyny bólu pleców. Są związane z naciągnięciem mięśni przykręgosłupowych, uszkodzeniem, czy zwyrodnieniem stawów, zawężeniem zwyrodnieniowym kanału kręgosłupa, stanem zapalnym, przesunięciem kręgów, a nawet chorobą nowotworową umiejscowioną w okolicy kręgosłupa.

 

 

Bóle od stresowe

Bóle od stresowe najczęściej pojawiają się w odcinku kręgosłupa szyjnego, ale są również bóle odcinka krzyżowo-lędźwiowego.

 

Kobiety często cierpią na bóle kręgosłupa z powodu chodzenia na wysokich obcasach. Odpowiednie obuwie to podstawa w walce z bólem pleców. Często wada postawy jest spowodowana nierówną długością nóg. Brak wkładki ortopedycznej, czy butów z wyrównującą podeszwą. Praca stojąca powoduje, że cierpi na tym kręgosłup.

 

 

Ucisk kręgów kręgosłupa na nerwy

Ucisk kręgów kręgosłupa na nerwy umieszczone w kanale kręgosłupa powoduje silny ból i  konieczność operacji. Często to jedyny sposób by pozbyć się bólu, a sama operacja dość szybko stawia pacjenta na nogi. Zazwyczaj zabieg chirurgiczny poprzedzony jest leczeniem farmakologicznym i odpowiednią rehabilitacją. Obecne zabiegi są coraz mniej inwazyjne. Nie powodują dużych blizn.

Główną przyczyną większości bóli kręgosłupa jest siedzący tryb życia i nadwaga. Oczywiście mają na to wpływ uwarunkowania genetyczne, budowa ciała, wiek czy wyczynowe uprawianie sportu. O ile pływanie pomaga w ćwiczeniu kręgosłupa przy skoliozie ,  to zawodowa gra w siatkówkę, czy skoki narciarskie mogą niekorzystnie wpłynąć na kręgosłup.

 

Ćwiczenia na kręgosłup

Rehabilitacja, dobór ćwiczeń na kręgosłup, podobnie jak masaże muszą być ściśle konsultowane z lekarzem ortopedą. Najczęściej są to ćwiczenia nastawione na rozciągnięcie kręgosłupa. Siedząca praca, często w niedbałej pozycji, na nie wygodnym krześle powoduje znaczny ucisk na krążki międzykręgowe, tak zwane dyski. Zmniejsza się odległość między kręgami, a cierpi na tym rdzeń kręgowy. Rozciągnięcie kręgosłupa powinno być obowiązkowym ćwiczeniem w większości dolegliwości bólu kręgosłupa.

Ćwiczenia rozciągające kręgosłup

Oczywiście ćwiczenia, o ile nie zabroni ich lekarz, są wskazane dla wszystkich, którzy mają  pracę siedzącą i kłopoty z kręgosłupem, zwłaszcza kierowcom, kasjerom, czy pracownikom za biurkiem. Można je wykonywać na sali gimnastycznej na drabinkach, trzepaku osiedlowym, czy w domu na drążku rozporowym umieszczonym we framudze drzwi. Pomaga nawet podczas bólu. Wystarczy złapać się oburącz i podkurczyć kolana do uzyskania zwisu. Gdy ból pozwoli próbujemy podciągnąć kolana do góry i skręcać kolanami w lewo i w prawo obracając się w tułowiu. Takie ćwiczenie zazwyczaj skutecznie pomaga w większości przypadków. Również podczas pracy na komputerze dobrze jest od czasu do czasu poobracać się na krześle w lewo i prawo ciągle trzymając ręce na klawiaturze. Nie jest to zbyt ambitna gimnastyka, ale wykonywana przy pracy co 30 minut z pewnością poprawi komfort monotonnej pracy i poprawi ułożenie kręgosłupa.

 

 

Stoper obrotowy

W siłowniach znajdujących się na powietrzu są montowane podesty obrotowe do ćwiczenia skrętów tułowia. Znacznie ułatwiają gimnastykę dla kręgosłupa. W domu możemy wykonywać takie ćwiczenia przy pomocy twistera – stopera obrotowego.

Przy przewlekłych bólach ćwiczenia na kręgosłup powinien przygotować lekarz fizjoterapeuta, w oparciu o historie choroby i opinię lekarza ortopedy.

 

Hydromasaże

Są osoby, które na bóle kręgosłupa stosują okresowo hydromasaże. Wyjazd na kilkudniową terapię na basenach termalnych to sposób na ich powrót do zdrowia. Oczywiście muszą to być  bicze wodne z gorących źródeł, a nie zimne bąbelki powietrza imitujące masaż. Na takich „niby masażach” można jedynie przeziębić kręgosłup i ich nie polecamy.  Woda w basenie do odpowiedniego hydromasażu powinna mieć powyżej 38 stopni.

 

 

Masaż

Na bóle kręgosłupa są polecane również odpowiednie masaże. Może to być masaż klasyczny, lub masaż specjalistyczny. O ile masaż klasyczny nie powinien wymagać konsultacji z lekarzem ortopedą to do masażu specjalistycznego, czy wizyty u kręgarza powinniśmy się odpowiednio przygotować. Masaż tajski, czyli tak zwana joga dla leniwych rozciąga i rozluźnia mięśnie pomagając zredukować napięcia. Głęboki masaż tajski jest dodatkowo formą akupresury. Podobnie jak w doborze ćwiczeń na kręgosłup, uszkodzenia kręgosłupa w zakresie zmian w krążkach międzykręgowych, czy wysunięcie jądra miażdżystego uniemożliwiają korzystanie z większości masaży i ćwiczeń.

 

 

Kręgarstwo, pomoc czy zagrożenie?

Przez wiele lat istniał cały system świadczenia „usług medycznych” w zakresie kręgarstwa. Ta forma pomocy ma źródła w medycynie ludowej, gdy wiedza medyczna i dostęp do lekarzy był dość ograniczony. Sama nazwa „kręgarz” sugeruje, że jest o to osoba znająca się na ustawianiu kręgów kręgosłupa.  Z pewnością trzeba mieć do niej niezwykłe zaufanie. Ponoć dobry kręgarz powinien dokładnie obejrzeć historię leczenia i wszystkie prześwietlenia chorego. Dopiero wówczas może zabrać się za ustawianie kręgów. Kręgarstwo to medycyna manualna zwana chiropraktyką. Zajmujący się nią kręgarze są zrzeszeniu w Polskim Towarzystwie Chiropraktyki. Na stronach Towarzystwa znajduje się lista zrzeszonych kręgarzy.

 

Z analizy przypadków ustawiania kręgosłupa szyjnego przez kręgarzy przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii i Kanadzie stwierdzono kilka skutecznych wyleczeń, w których ból okresowo powracał. W Ontario odnotowano kilka poważnych problemów z tętnicą kręgową, spowodowanych zabiegami wykonanymi przez kręgarzy. Polskie Towarzystwo Chiropraktyki podkreśla, że zarejestrowani u nich kręgarze w większości mają ukończone studia w zakresie fizjoterapii lub kręgarstwa na uczelniach zagranicznych. Były informacje, że kręgarstwa mają uczyć się studenci w Polsce na Akademii Wychowania Fizycznego w Gdańsku. Na razie jedyną szkołą w Polsce, która przygotowuje do wykonywania tego „zawodu „jest Studium Edukacji Ekologicznej i Profilaktyki Zdrowia we Wrocławiu. Prowadzone są tam zajęcia z kręgarstwa w trybie zaocznym lub nauki przez internet.

 

Lekarze ortopedzi mają złe zdanie o tej formie leczenia kręgosłupa.

 

Udostępnij:
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
Admin

Written by Admin

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.